Zdrowa kontrola vs. Nadmierna kontrola
Zdrowa kontrola opiera się na świadomości. Kiedy jestem świadomy swoich potrzeb i granic, potrafię realistycznie ocenić sytuację. Ważna jest również elastyczność – umiejętność dostosowania się do zmieniających się okoliczności. Zaufanie do siebie i innych oraz pozwolenie na autonomię to kluczowe elementy zdrowej kontroli.
Niestety, nadmierna kontrola charakteryzuje się sztywnością. Osoby z tym syndromem mają trudności z adaptacją do zmieniających się okoliczności i często brakuje im zaufania – zarówno do siebie, jak i do innych. Nadmierna kontrola jest ściśle związana z emocją lęku. Kiedy odczuwam lęk, często czuję się niepewnie, co prowadzi do potrzeby kontrolowania sytuacji.
Jak rozpoznać nadmierną kontrolę?
Możemy zauważyć nadmierną kontrolę w różnych obszarach naszego życia. Często sygnały te przychodzą od bliskich – mogą zwrócić nam uwagę, że zbyt mocno kontrolujemy sytuacje. Warto zatem zwrócić uwagę na komunikaty, które do nas docierają.
Patrząc do wewnątrz, warto zastanowić się nad naszymi motywacjami. Co kieruje naszymi działaniami związanymi z kontrolą? Czy jest to lęk i potrzeba bezpieczeństwa, czy może świadome dążenie do realizacji celów? Zwróćmy także uwagę na naszą elastyczność – czy potrafimy dostosować się do zmieniających się okoliczności? Jak wygląda nasze zaufanie do siebie i innych?
Skąd się bierze nadmierna kontrola?
Nadmierna kontrola często ma swoje źródło w lęku, który z kolei może być związany z naszymi doświadczeniami z dzieciństwa. Wiele traumatycznych sytuacji może prowadzić do tego, że w dorosłym życiu rozwijamy część siebie, która chce kontrolować wszystko, aby uniknąć powtórzenia bolesnych doświadczeń.
Kluczowe jest zrozumienie tej części siebie. Nawiązanie kontaktu z nią z miejsca ciekawości i otwartości, a nie chęci zmieniania jej, jest pierwszym krokiem. Dzięki temu możemy lepiej zrozumieć, co kryje się pod naszym lękiem i jakie potrzeby chcemy zaspokoić.
Praca z lękiem i rozwój świadomości
Praca z emocją lęku jest niezbędna. Potrzebujemy regulować nasze emocje i rozwijać zaufanie – zarówno do siebie, jak i do innych. To pozwala na większą elastyczność i otwartość na zmiany.
Przy tym lęku często występuje niskie poczucie własnej wartości, związane z emocją wstydu. Żyje w nas część, która się obawia rozwoju wydarzeń i czy poradzi sobie z tym co mogłoby się wydarzyć w “czarnym” scenariuszu.
To od czego możesz zacząć, to skontaktować się z tą częścią, np. przy wsparciu medytacji prowadzonej w nurcie IFS. Bezpłatna taką medytację pobierzesz ze strony medytacja.zadurski.com a także od uświadomienia sobie, o jakie potrzeby chce zadbać ta część.