Jak odzyskać siebie i utracone więzi – trzy klucze do wyjścia z depresji
Inspiracją do tego artykułu jest książka Johanna Hariego „Jak odzyskać siebie i utracone więzi. Wyjść z depresji i odnaleźć nadzieję”.
Choć wiele myśli, którymi się podzielę, jest inspirowanych tą pozycją, nie jest to jej streszczenie. To raczej połączenie treści książki z moimi własnymi refleksjami i doświadczeniem pracy z ludźmi.
Model biopsychospołeczny – trzy obszary, które wpływają na nasz dobrostan
Problemy natury psychicznej – w tym depresja i zaburzenia lękowe – mają źródła w trzech powiązanych obszarach:
- Biologiczny – kondycja naszego organizmu, dieta, niedobory witamin i mikroelementów, styl życia, jakość snu, aktywność fizyczna, oddychanie.
- Psychologiczny – przekonania, traumy, sens i wartości.
- Społeczny – jakość i głębia relacji z innymi ludźmi, poczucie przynależności, wsparcia i zrozumienia.
Problem w tym, że u wielu ludzi podejście do leczenia depresji czy stanów lękowych koncentruje się głównie na obszarze biologicznym – poprzez farmakoterapię.
Leki mogą być wsparciem, ale jeśli pomijamy czynniki psychologiczne i społeczne, efekty są zwykle krótkotrwałe.
Osiem przyczyn depresji i lęku według Hariego
Osiem głównych źródeł problemów natury psychoemocjonalnej. Przy każdym z nich można zauważyć niezaspokojone potrzeby, które – jeśli trwają zbyt długo – prowadzą do kryzysu.
- Utrata więzi z sensowną pracą – brak poczucia sensu, rozwoju i przyczyniania się do dobra innych.
- Utrata więzi z innymi ludźmi – izolacja, brak więzi i przynależności, epidemia samotności.
- Utrata więzi z ważnymi wartościami – kierowanie się „śmieciowymi wartościami” narzuconymi przez kulturę, reklamę czy środowisko.
- Utrata więzi z traumami z dzieciństwa – brak empatycznego świadka i przepracowania trudnych doświadczeń.
- Utrata więzi ze statusem i szacunkiem – poczucie, że nie jesteśmy ważni i zauważani.
- Utrata więzi z naturą – brak kontaktu z przyrodą, który jest kluczowy dla równowagi psychicznej.
- Utrata więzi z nadzieją i poczuciem bezpieczeństwa – przekonanie, że przyszłość będzie tylko gorsza.
- Wpływ genów i zmian w mózgu – biologiczne uwarunkowania, które mogą, ale nie muszą się uaktywnić, w zależności od środowiska i doświadczeń.
Jak odbudować więzi i odzyskać równowagę?
1. Obszar biologiczny
- Zadbaj o zbilansowaną dietę, bogatą w witaminy i mikroelementy.
- Zrób badania (np. poziom witaminy D3, grupy B i magnezu), aby uzupełnić ewentualne niedobory.
- Wprowadź regularny ruch i higienę snu.
2. Obszar psychologiczny
- Rozpoznaj i transformuj niewspierające przekonania.
- Pracuj nad przepracowaniem traum z pomocą specjalisty.
- Sprawdź, czy Twoje wartości są naprawdę Twoje, czy przejęte z zewnątrz.
3. Obszar społeczny
- Twórz i pielęgnuj realne i empatyczne relacje, a nie tylko wirtualne, czy powierzchowne.
- Szukaj więzi społeczności, w których jest zaufanie, empatia i wzajemne wsparcie.
- Uważaj na zastępowanie prawdziwych więzi relacjami ze sztuczną inteligencją – technologia może wspierać, ale nie zastąpi człowieka.
Empatyczna komunikacja – narzędzie powrotu do siebie
Podstawą wychodzenia z depresji jest kontakt ze sobą:
rozumienie swoich myśli, uczuć i potrzeb.
Tu niezwykle pomocna jest empatyczna komunikacja (NVC), która uczy:
- odróżniania obserwacji od interpretacji,
- rozpoznawania prawdziwych uczuć od tzw. „uczuć rzekomych”,
- docierania do uniwersalnych, niezaspokojonych potrzeb,
- formułowania próśb do siebie i do innych w sposób, który sprzyja porozumieniu.
Gdy wiem, co dzieje się we mnie, mogę łatwiej wchodzić w kontakt z innymi i budować relacje, które dają wsparcie i poczucie sensu.
Jeśli chcesz nauczyć się praktykować empatyczną komunikację, zapraszam Cię na Studium Komunikacji Empatycznej – w wersji stacjonarnej w Gdańsku (3 weekendowe zjazdy) lub online (10 spotkań).
Szczegóły znajdziesz w linku poniżej:
Zadbaj o siebie i nie odkładaj swojego rozwoju na później!